Data: 2021-01-10 | Autor: Redakcja Jelito w Ogniu | Przeczytano 7806 razy

Szczepionka COVID-19 w chorobie Crohna i WZJG

szczepienie-covid

Poniżej przedstawione zostaje tłumaczenie Q&A przeprowadzonego wśród brytyjskich specjalistów ochrony zdrowia na temat związku szczepień przeciw COVID-19 z chorobami autoimmunologicznymi, w tym chorobą Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Stanowisko PTG-e dostępne jest pod tym adresem.

Czy osoby z chorobą Crohna lub WZJG mogą otrzymać szczepionkę COVID-19?

Tak, chyba że masz mniej niż 16 lat, jesteś w ciąży lub masz inne schorzenia (w tym historię poważnych alergii). Z informacji, które posiadamy na ten moment wynika, że zachorowanie na chorobę Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub przyjmowanie jakiegokolwiek leku nie jest przeciwwskazaniem do otrzymania szczepionki COVID-19.

Szczepionka COVID-19 to sposób na bezpieczne wprowadzenie niewielkiej ilości wirusa do organizmu, aby ten mógł się z nim zapoznać. W ten sposób, jeśli złapiesz koronawirusa, Twój organizm go rozpozna i będzie wiedział, co zrobić, aby go bezpiecznie zwalczyć. Celem jest stworzenie szczepionki, którą większość ludzi może bezpiecznie przyjąć.

Podobnie jak w przypadku każdego leku lub szczepionki, istnieje niewielkie ryzyko skutków ubocznych, o których można dowiedzieć się więcej na stronie internetowej NHS. Nie ma dowodów sugerujących, że posiadanie choroby Crohna lub zapalenia jelita grubego lub przyjmowanie jakichkolwiek leków zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Bycie na lekach immunosupresyjnych z powodu choroby Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego nie oznacza, że nie posiadasz układu odpornościowego. Twój układ odpornościowy nadal jest w stanie zwalczać infekcje, ale nie tak sprawnie, jak inne osoby. Dlatego nadal możesz przyjmować szczepionki, które nie są "żywymi" szczepionkami, bez względu na to, jakie leki przyjmujesz z uwagi na chorobę Crohna lub WZJG - a szczepionki COVID-19 nie są żywe.

U osób z innymi potrzebami medycznymi mogą pojawić się przeciwwskazania do szczepienia - na przykład osoby przechodzące przeszczepy - ponieważ przyjmują znacznie większe dawki leków immunosupresyjnych niż te przyjmowane przez osoby z chorobą Crohna i WZJG.

Jeśli zażywasz lek osłabiający układ odpornościowy, ryzyko powikłań koronawirusa może wzrosnąć. Dlatego jest prawdopodobne, że znajdziesz się na liście priorytetów dla dowolnej szczepionki przeciwko COVID-19.

Czy osoby przyjmujące immunosupresję mogą się zaszczepić?

Szczepienie u osób z innymi potrzebami medycznymi może nie być zalecane - na przykład u osób po przeszczepach, ponieważ przyjmują bardzo duże dawki leków immunosupresyjnych. Nie dotyczy to osób z chorobą Crohna i WZJG, ponieważ ich dawki nie osłabiają znacznie układu odpornościowego.

Która szczepionka na koronawirusa jest najlepsza dla osób z chorobą Crohna lub wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego?

Wszystkie szczepionki na koronawirusa, które są licencjonowane lub znajdują się na końcowym etapie testów, są odpowiednie dla osób z chorobą Crohna lub WZJG, ponieważ nie są to szczepionki żywe. Dlatego posiadanie choroby Crohna lub WZJG lub przyjmowanie leków w celu leczenia choroby nie wpłynie na to, która szczepionka na koronawirusa jest dla Ciebie najlepsza. Powinieneś otrzymać dowolną proponowaną szczepionkę.

Obecnie opracowywanych jest wiele szczepionek. Jak dotąd jedyną szczepionką, która została dopuszczona do użytku w Wielkiej Brytanii, jest szczepionka Pfizer-BioNTech COVID-19 (zwana BNT162b2). Ta szczepionka jest uważana za odpowiednią dla osób z chorobą Crohna lub WZJG, w tym dla osób przyjmujących leki immunosupresyjne. Szczepionka Pfizer jest obecnie udostępniana w całej Wielkiej Brytanii grupom priorytetowym.

Inne szczepionki badane przez rząd Wielkiej Brytanii to szczepionka Moderna (zwana mRNA-1273) i szczepionka Oxford / AstraZeneca (zwana ChAdOx1 nCoV-19). Oczekuje się, że szczepionki te również będą bezpieczne dla osób z chorobą Crohna lub WZJG, w tym dla osób przyjmujących leki immunosupresyjne.

Szczepionki Pfizer i Moderna są całkowicie syntetyczne - to znaczy wyprodukowane w laboratorium. Nie są żywymi szczepionkami. Szczepionka Oxford jest inna, ponieważ wytwarzana jest poprzez pobranie wirusa przeziębienia, który normalnie zakaża szympansy, i zmodyfikowanie go tak, aby wyglądał bardziej jak koronawirus, jednak wirus zostaje zmieniony, aby nie mógł się namnażać wewnątrz ludzi. Oznacza to, że nie można zachorować na COVID-19 po jego przyjęciu. A zatem, mimo że szczepionka Oxford jest pierwotnie oparta na żywym wirusie, została zmieniona w celu uczynienia jej wystarczająco bezpieczną dla osób przyjmujących leki immunosupresyjne.

Czy szczepionka była testowana na osobach z chorobą Crohna lub wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego?

Zrozumiałe są pytania dotyczące faktu, że nie przeprowadzono żadnego konkretnego badania szczepionki u osób z chorobą Crohna lub WZJG przyjmujących leki immunosupresyjne. Jednak dotyczy to większości leków i szczepionek. Szczepionka na koronawirusa została szeroko przetestowana, a w badaniach wzięły udział osoby z różnymi przewlekłymi chorobami podstawowymi i szerokim przedziałem wiekowym, w tym wiele osób starszych. Osoby starsze mają słabszy układ odpornościowy niż osoby młodsze, a szczepionka nadal okazała się dla nich odpowiednia. Dane o tym, jak osoby z chorobą Crohna i WZJG (nawet te przyjmujące leki wpływające na ich układ odpornościowy) radziły sobie z koronawirusem są uspokajające i nie wykazują wyraźnych różnic w porównaniu z ogólną populacją.

Nie zaleca się zwlekania ze szczepieniem przeciwko COVID-19 do czasu, gdy dostępne będą dane dotyczące pacjentów z chorobą Crohna i WZJG. Wszystkie dane, które posiadamy z innych szczepionek, pokazują nam, że osoby z chorobą Crohna i zapaleniem okrężnicy nie są narażone na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Opóźnienie szczepienia może spowodować gorsze komplikacje, jeśli złapiesz koronawirusa.

Czy szczepionka COVID-19 na mnie zadziała?

Tak - samo bycie chorym na chorobę Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego nie powoduje, że szczepionka jest mniej skuteczna. Jeśli przyjmujesz leki 5-ASA (mesalazyna, sulfasalazyna) lub nie przyjmujesz leków wcale, możesz oczekiwać, że szczepionka będzie działać tak samo dobrze, jak w przypadku ogólnej populacji.

W przypadku przyjmowania leku immunosupresyjnego szczepionka może być nieco mniej skuteczna. Dzieje się tak, ponieważ niektóre leki immunosupresyjne mogą zmniejszać zdolność organizmu do obrony przed wirusami i innymi szkodliwymi drobnoustrojami - nazywa się to odpowiedzią immunologiczną. Nadal nie wiemy, które leki, jeśli w ogóle, zmniejszają skuteczność szczepionki na koronawirusa. Odwiedź naszą stronę Leczenie, aby sprawdzić, czy lek, który zażywasz, jest lekiem immunosupresyjnym - a jest to większość leków na chorobę Leśniowskiego-Crohna i WZJG, z wyjątkiem preparatów mesalazyny.

Nawet jeśli szczepionka przeciw COVID-19 zadziała nieco gorzej, nadal będzie zapewniać lepszą ochronę niż jej brak. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek, żadna szczepionka przeciwko koronawirusowi nie będzie w 100% skuteczna dla każdego i nie ma gwarancji, że zapewni pełną ochronę. Dla porównania, szczepionki przeciw grypie są średnio w około 50% skuteczne w populacji ogólnej, ale nadal skutecznie zmniejszają liczbę hospitalizacji i poważnych powikłań grypy. Jeśli zachorujesz na COVID-19 nawet po zaszczepieniu, jest prawdopodobne, że przebieg choroby będzie mniej poważny i wyzdrowiejesz szybciej, niż gdybyś nie był zaszczepiony. Zaszczepienie może również uniemożliwić rozprzestrzenianie wirusa na inne osoby.

Ponieważ istnieje szansa, że szczepionka może zadziałać nieco gorzej, powinieneś nadal postępować zgodnie z wytycznymi rządowymi dotyczącymi zmniejszania ryzyka infekcji, nawet po otrzymaniu szczepionki. Jest prawdopodobne, że osoby po zaszczepieniu również będą zobowiązane do przestrzegania pewnych zasad bezpieczeństwa, ponieważ nie wiemy jeszcze, jak długo szczepionka będzie Cię chronić i jak skutecznie powstrzyma Cię przed przenoszeniem wirusa na inne osoby.

Istnieje wiele badań naukowych, które pomogą naukowcom wybrać najlepszy sposób szczepienia osób z chorobą Crohna i WZJG (w tym przyjmujących leki osłabiające ich układ odpornościowy). Na przykład może okazać się, że osoby przyjmujące leki immunosupresyjne mogłyby odnieść korzyści z dodatkowej dawki szczepionki, aby była ona możliwie najbardziej skuteczna.

Czy szczepionka spowoduje zaostrzenie choroby Crohna lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego?

Nie ma dowodów sugerujących, że szczepionka przeciw COVID-19 mogłaby spowodować zaostrzenie. Nie ma również dowodów na to, że szczepionka mogłaby uniemożliwić prawidłowe działanie leków.

Czy powinienem unikać przyjmowania szczepionki w określonym czasie?

Szczepionka na koronawirusa jest odpowiednia do przyjmowania w większości przypadków, także w przypadku zaostrzenia choroby Crohna lub WZJG. Można zaszczepić się tego samego dnia, w którym przyjmujesz lek biologiczny - chociaż możesz chcieć zrobić to innego dnia, jeśli prawdopodobne jest wystąpienie bólu w miejscu wstrzyknięcia.

Jeśli w dniu wizyty czujesz się bardzo źle (na przykład masz wysoką gorączkę), szczepienie może zostać przełożone do pełnego wyzdrowienia.

Najlepiej byłoby poczekać 7 dni między szczepieniem na koronawirusa a jakimkolwiek innym szczepieniem, takim jak szczepionka przeciw grypie. Dzieje się tak, ponieważ w bardzo rzadkich przypadkach wystąpienia reakcji alergicznej ważne jest, aby móc stwierdzić, która szczepionka ją spowodowała. Nie dotyczy to leków biologicznych, ponieważ nie są to szczepionki - ale zasięgnij porady gastroenterologa, jeśli rozpoczynasz nowe leczenie w tym samym tygodniu co szczepionka COVID-19.

Jeśli masz chorobę Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego, lepiej zabezpiecz się przed grypą tak szybko, jak to możliwe. Zatem jeśli kwalifikujesz się do szczepienia przeciw grypie, a jeszcze go nie otrzymałeś tej zimy, skontaktuj się ze swoim lekarzem rodzinnym.

Czy potrzebuję szczepionki, jeśli przeszedłem już koronawirusa?

Tak. Nie wiadomo, jak długo trwa odporność na koronawirusa, a COVID-19 można być zakażonym więcej niż raz. Dlatego ważne jest, aby zaszczepić się, nawet jeśli już miałeś wirusa.

Jeśli niedawno otrzymałeś pozytywny wynik na obecność koronawirusa - nawet jeśli nie masz żadnych objawów - skontaktuj się z lekarzem w celu uzyskania porady. Może on zalecić odczekanie określonego czasu przed zaszczepieniem.


Bibliografia
  1. https://crohnsandcolitis.org.uk/news/latest-coronavirus-vaccine-for-people-with-crohns-or-colitis

Pytania i odpowiedzi

Czy chorując na NZJ mogę się szczepić przeciw grypie, ospie wietrznej itd.?
Szczepionki inaktywowane (czyli "zabite") uznaje się za bezpieczne u pacjentów z NZJ niezależnie od stosowanych leków, również immunosupresyjnych, a szczepienie przeciw grypie jest wręcz zalecane w trakcie immunosupresji. Szczepionki żywe są natomiast kwestią dyskusyjną. Wielu specjalistów uważa, że NZJ wykluczają takie szczepienia. Wg wytycznych są one przeciwwskazane u chorych z upośledzoną odpornością, tj. w trakcie leczenia sterydami ogólnymi, leczenia immunosupresyjnego, biologicznego oraz przez 3 miesiące po zakończeniu tych terapii, a także u chorych niedożywionych. Więcej informacji...
Czy powinienem zaszczepić się przeciwko COVID-19?

Pacjenci z nieswoistym zapaleniem jelit powinni szczepić się w najszybszym możliwym terminie. Niestety mimo licznych apeli NZJ do tej pory nie znalazły się na liście chorób uprawniających do wcześniejszego zaszczepienia przeciw COVID-19.

W podjęciu decyzji mogą pomóc Ci poniższe artykuły:

5 najważniejszych pytań o szczepienie przeciw COVID-19 w chorobie Crohna i WZJG Szczepionka COVID-19 w chorobie Crohna i WZJG
Czy szczepienie przeciwko COVID-19 jest bezpieczne w nieswoistych chorobach zapalnych jelit?
Dostępne szczepionki przeciwko COVID-19 (Comirnaty firm Pfizer i BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Janssen) należą do grupy szczepionek martwych. Są zatem bezpieczne, tj. nie mogą spowodować zakażenia nawet u pacjentów z obniżoną odpornością. Szczepionka Comirnaty firm Pfizer i BioNTech oraz szczepionka Moderna to szczepionki na bazie mRNA. Szczepionki AstraZeneca oraz Janssen to szczepionki wektorowe. Opierają się one na zmodyfikowanym, niezdolnym do życia adenowirusie, niezdolnym także do replikacji i wywołania choroby. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie przeciwwskazane są szczepionki żywe, natomiast te na bazie mRNA i wektorowe są bezpieczne. Zakłada się, że dotychczas zatwierdzone szczepionki przeciwko COVID-19 nie będą się różniły pod względem częstości występowania działań niepożądanych w porównaniu z innymi szczepionkami, z których korzystają pacjenci z NZJ.
Czy w zaostrzeniu NZJ mogę się zaszczepić przeciwko COVID-19?
Zapalna choroba jelit w remisji nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Zaostrzenie, tj. aktywna niekontrolowana postać NZJ stanowi tymczasowe przeciwwskazanie. W praktyce każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie, zależnie od nasilenia objawów, wcześniejszej aktywności choroby, przyjmowanych leków oraz reakcji na leczenie.
Jakie są przeciwwskazania do szczepienia przeciwko COVID-19?
Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw COVID-19 jest ogólnoustrojowa reakcja anafilaktyczna po poprzedniej dawce szczepionki lub na substancje wchodzące w skład szczepionki. U osób, u których w przeszłości wystąpiła reakcja anafilaktyczna na jakąkolwiek inną substancję, szczepienie nie jest przeciwwskazane, ale należy zachować ostrożność - zostanie założony wenflon, aby umożliwić niezwłoczne podanie leków w razie potrzeby, a pacjent pozostanie dłużej na obserwacji. W kwestionariuszu wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem znajdują się pytania o przyjmowane leki, w tym sterydy oraz leki immunosupresyjne. Należy wpisać prawdę - odpowiedź TAK nie będzie stanowić przeciwwskazania do szczepienia, jest to jedynie informacja dla lekarza kwalifikującego, aby udzielił odpowiednich wskazówek.

Zobacz też

Szczepienia w nieswoistych chorobach zapalnych jelit
5 najważniejszych pytań o szczepienie przeciw COVID-19 w chorobie Crohna i WZJG