Data: 2021-01-16 | Autor: Redakcja Jelito w Ogniu | Przeczytano 264 razy

Ciąża a leki w nieswoistych zapaleniach jelit

ciaza

Skutki odstawienia leków w ciąży mogą być bardzo niekorzystne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Zaprzestanie leczenia może bowiem spowodować zaostrzenie choroby, co jest większym zagrożeniem dla przebiegu ciąży niż jakiekolwiek działania niepożądane samych leków.

Większość leków stosowanych w NZJ można podawać w okresie ciąży i karmienia piersią:

  • Mesalazyna (Asamax, Salofalk, Pentasa) - stosowana miejscowo (czopki i wlewki) oraz doustnie w dawce do 3 g/dobę jest bezpieczna w ciąży. Nie wpływa na wchłanianie kwasu foliowego.
  • Sulfasalazyna - również uważana za bezpieczną, jest jednak antagonistą kwasu foliowego, dlatego pacjentki leczone sulfasalazyną w czasie ciąży muszą pamiętać o suplementacji tej witaminy w dawce 2 mg/dobę.
  • Sterydy - zarówno ogólnoustrojowe (Encorton, Metypred), jak i działający miejscowo w jelicie budezonid (Cortiment, Entocort) - można podawać ciężarnym w leczeniu rzutów choroby, jednak należy stosować najmniejsze skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas. Sterydy podawane miejscowo w postaci czopków, wlewek i pianki uznaje się za bezpieczne.
  • Azatiopryna (Imuran) i 6-merkaptopuryna (6-MP) - dawniej uważano, że immunosupresja zwiększa ryzyko powikłań, jednak opublikowane ostatnio prace wykazały bezpieczeństwo tych leków w ciąży. Z najnowszych badań wynika, że nie zwiększają one ryzyka rozwoju wad wrodzonych. Jeżeli pacjentka ma ustalone leczenie immunosupresyjne przed zajściem w ciążę, należy je kontynuować.
  • Cyklosporyna - uznana za "prawdopodobnie bezpieczną", ale powinna być stosowana w możliwie najmniejszej dawce.
  • Leczenie biologiczne - badania wskazują, że nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania powikłań w czasie ciąży.
    • infliximab (Remicade, Remsima, Inflectra, Flixabi, Zessly) i adalimumab (Humira, Hulio, Imraldi) - grupa "małe ryzyko"
    • wedolizumab (Entyvio) i ustekinumab (Stelara) - grupa "prawdopodobnie małe ryzyko; mało danych na temat stosowania u ludzi"
  • Ciprofloksacyna i metronidazol - stosowane krótkotrwale są prawdopodobnie bezpieczne, ale należy ich unikać w pierwszym trymestrze.

Należy jednak pamiętać, że wyjątkiem jest:

  • Metotreksat - jest bezwzględnie przeciwwskazany zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn w okresie starań o zajście w ciążę oraz przez cały czas trwania ciąży. Wykazuje działanie poronne i teratogenne (tj. może powodować rozwój wad wrodzonych). Przyjmowanie metotreksatu należy przerwać co najmniej 3 miesiące przed planowanym poczęciem.

Bibliografia
  1. Wpływ nieswoistych zapaleń jelit na ciążę i płodność - zasady postępowania, specyfika leczenia - prof. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś
  2. Ciąża i karmienie piersią a nieswoiste zapalenia jelit - prof. dr hab. n. med. Piotr Albrecht
  3. Leczenie nieswoistych chorób zapalnych jelit w czasie ciąży i karmienia - prof. dr hab. n. med. Maria Kłopocka
  4. Leczenie nieswoistych zapaleń jelit u kobiet w ciąży - dr n. med. Anna M. Pietrzak
  5. Prowadzenie ciąży u chorych na nieswoiste zapalenia jelit https://www.mp.pl/ginekologia/poloznictwo/150925,prowadzenie-ciazy-uchorych-nanieswoiste-zapalenia-jelit
  6. Poradnik "Płodność, ciąża i karmienie piersią w nieswoistych zapaleniach jelita" https://j-elita.org.pl/wp-content/uploads/2015/12/poradnik-ciaza-2015.pdf
  7. Wytyczne postępowania z chorymi na nieswoiste choroby zapalne jelit w praktyce lekarza rodzinnego https://www.termedia.pl/poz/Wytyczne-postepowania-z-chorymi-na-nieswoiste-choroby-zapalne-jelit-w-praktyce-lekarza-rodzinnego,25675.html

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę się opalać?
Sama choroba nie jest przeciwwskazaniem do opalania się. Ochronę przeciwsłoneczną (filtry SPF 30, 50) należy natomiast stosować w trakcie przyjmowania niektórych leków, takich jak:
  • azatiopryna - znaczne zwiększenie ryzyka raka skóry po ekspozycji na światło słoneczne!
  • sulfasalazyna
  • sterydy ogólnoustrojowe
  • 6-merkaptopuryna (6-MP)
  • metotreksat
  • cyklosporyna
  • ciprofloksacyna
Opalanie się jest też niewskazane, jeśli występują objawy skórne NZJ, czyli powikłania pozajelitowe dotyczące skóry.
Czy mogę zrobić sobie tatuaż, makijaż permanentny lub piercing?
Sama choroba nie wyklucza wykonania tatuażu, makijażu permanentnego czy piercingu. Decyzję najlepiej podjąć w czasie remisji i skonsultować ją wcześniej ze swoim gastroenterologiem. Przeciwwskazaniem są objawy skórne NZJ, czyli powikłania pozajelitowe dotyczące skóry, jak np. rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy lub zgorzelinowe zapalenie skóry. Należy również pamiętać, że niektóre leki, jak:
  • sterydy ogólne, np. Encorton, Metypred
  • leki immunosupresyjne, np. azatiopryna, 6-merkaptopuryna, metotreksat, cyklosporyna
  • leki biologiczne działające na cały organizm, np. adalimumab, infliximab
mają wpływ na skórę, np. mogą opóźniać proces gojenia się ran - dlatego podczas takiego leczenia bezpieczniej wstrzymać się z decyzją o tatuażu, makijażu permanentnym, czy piercingu.
Czy mogę poddać się zabiegom medycyny estetycznej, depilacji laserowej itp.?
Sama choroba nie wyklucza zabiegów medycyny estetycznej. Decyzję najlepiej podjąć w czasie remisji i skonsultować ją wcześniej ze swoim gastroenterologiem. Przeciwwskazaniem są objawy skórne NZJ, czyli powikłania pozajelitowe dotyczące skóry, jak np. rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy lub zgorzelinowe zapalenie skóry. Należy również pamiętać, że niektóre leki, jak:
  • sterydy ogólne, np. Encorton, Metypred
  • leki immunosupresyjne, np. azatiopryna, 6-merkaptopuryna, metotreksat, cyklosporyna
  • leki biologiczne działające na cały organizm, np. adalimumab, infliximab
mają wpływ na skórę, np. mogą opóźniać proces gojenia się ran - dlatego podczas takiego leczenia bezpieczniej wstrzymać się z decyzją o takich zabiegach.

Depilacji laserowej nie powinno się wykonywać szczególnie podczas przyjmowania azatiopryny, która uwrażliwia na promieniowanie.

Czy stomia ogranicza w codziennym życiu?
Nie. W wielu przypadkach, po latach chorowania, stomia wręcz przywraca komfort oraz możliwość funkcjonowania w społeczeństwie. Dzięki odpowiedniemu sprzętowi stomijnemu chorzy mogą prowadzić normalne życie, podróżować, pływać, uprawiać sport, seks i wykonywać prawie każdą pracę. Po operacji warto skontaktować się z poradnią stomijną, która udzieli fachowych porad oraz dobierze sprzęt najlepiej dostosowany do potrzeb pacjenta.
Co spakować do szpitala?



























CZY WIESZ, ŻE...

W krajach rozwiniętych gospodarczo częstość zachorowań na zapalne choroby jelit wciąż rośnie. Po uśrednieniu i ekstrapolacji dostępnych danych można przyjąć, że w Polsce chora jest już co 500 osoba.