2020-09-06 18:58:49

Jak powstrzymać biegunkę?

Biegunką wg obowiązującej definicji WHO nazywamy zwiększoną częstotliwość (powyżej 2 dziennie) lub objętość (powyżej 200g dziennie) stolca wraz ze zmianą jego konsystencji na płynną lub półpłynną. Może pojawiać się ona epizodycznie (np. po spożyciu nieświeżej potrawy) lub przewlekle - tak, jak ma to miejsce w zapalnych czy czynnościowych chorobach jelit. Niezależnie od jej przyczyny, zawsze sygnalizuje ona nieprawidłowy stan organizmu i bardzo ważne jest możliwie szybkie jej opanowanie.

W każdym przypadku biegunki wprowadzić należy lekkostrawną dietę, która zagęści masę w jelitach i zahamuje perystaltykę, np.:

  • domowy kisiel (np. jabłkowy) z mąki ziemniaczanej (mąka ziemniaczana to domowy "babciny" środek przeciwbiegunkowy)
  • rozgotowany na kleik biały ryż
  • niedojrzałe (zielonkawe) banany, najlepiej rozgniecione na papkę
  • pieczone jabłko z cynamonem
  • gotowana (najlepiej na parze) marchewka i dynia
  • gęste, treściwe mięsno-warzywne zupy zmiksowane na krem
  • napar z suszonych jagód (owoc borówki czernicy, dostępny w aptekach i sklepach zielarskich)

W walce z biegunką pomóc mogą leki dostępne bez recepty:

  • Enterol - probiotyczny szczep drożdży Saccharomyces boulardii przywracający równowagę mikrobioty jelitowej
  • probiotyki, np. Dicoflor, Mutaflor, Vivomixx, Sanprobi
  • kwas masłowy (maślan sodu), np. Debutir, Intesta
  • Smecta, np. gotowe do wypicia saszetki SmectaGo - hamuje biegunkę, łagodzi ból brzucha, wspomaga regenerację jelit
  • Taninal, Tasectan, Colostop - neutralizują toksyny, działają ściągająco i ochronnie na śluzówkę jelit, hamują drobne krwawienia, a przy tym są bezpieczne w NZJ, ponieważ nie zaburzają motoryki układu pokarmowego (nie powodują zaparć)
  • Tiorfan - zmniejsza wydzielanie przez jelita wody i elektrolitów, dzięki czemu zmniejsza masę stolca, liczbę stolców i skraca czas trwania biegunki
  • loperamid - tylko doraźnie i jak najrzadziej, w skrajnych sytuacjach, np. gdy trzeba wyjść z domu; najłagodniej działa Imodium Instant (tabletki na język, bez popijania)
Warta wspomnienia jest również cholestyramina (Vasosan, Questran) stosowana w biegunce tłuszczowej (chologennej), szczególnie pomocna przy stanie zapalnym w końcowym odcinku jelita cienkiego lub po resekcjach w obrębie jelita krętego. Jest to jednak lek na receptę, niedostępny w Polsce, ale można złożyć wniosek o import docelowy.

W przypadku potwierdzonej diagnozy NZJ (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna lub nieokreślone zapalenie jelit) należy przede wszystkim dążyć do remisji i wygaszenia stanu zapalnego w jelicie za pomocą odpowiednich leków (np. mesalazyna, sterydy, leczenie biologiczne). Jest to najważniejsza część postępowania w NZJ i nie może zostać zastąpiona przez leki bez recepty czy dietę, które stają się tu jedynie metodami wspomagającymi.

Szczególnie w przypadku przewlekłej biegunki pamiętać trzeba o regularnym nawadnianiu organizmu - co najmniej 2 litry płynów, najlepiej o wysokim stężeniu elektrolitów, np. woda wysokozmineralizowana, apteczne elektrolity, domowy izotonik na bazie wody kokosowej.


Bibliografia