Data: 2021-01-15 | Autor: Redakcja Jelito w Ogniu | Przeczytano 1335 razy

Dieta w chorobie Crohna i WZJG

jedzenie

Nie ma jednej idealnej diety właściwej dla wszystkich chorych na NZJ. Warto prowadzić dzienniczek żywieniowy, czyli zapisywać reakcje na dany posiłek w ciągu dnia (np. ilość i rodzaj wypróżnień, wzdęcia, bóle brzucha) i na tej podstawie wykluczać składniki pokarmowe, które szkodzą. Ważny jest również sposób przyrządzania potraw, np. jajecznica może nasilać objawy, ale jajko na miękko już nie.

Żywienie powinno być dopasowane do aktualnego stanu jelit. W przypadku biegunek należy zwiększyć spożycie produktów hamujących perystaltykę i zagęszczających masę w jelitach (np. biały ryż, niedojrzałe banany, pieczone jabłko, gęste zupy kremy), ograniczyć błonnik nierozpuszczalny, warzywa rozdrabniać, przecierać albo gotować (najkorzystniej na parze). W przypadku zaparć wprowadzić trzeba żywność pobudzającą perystaltykę jelita, bogatą w błonnik nierozpuszczalny, np. razowe pieczywo, grube kasze, płatki owsiane, surowe warzywa i owoce. Należy jeść często, najlepiej 5-6 razy dziennie, ale w niezbyt dużych ilościach.

Dieta powinna być urozmaicona, oparta na produktach naturalnych, niezawierających sztucznych dodatków. Należy unikać żywności wysoko przetworzonej.

Dieta bezglutenowa nie ma uzasadnienia w przypadkach innych niż celiakia oraz nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCGS).

Z najnowszych badań wynika, że dieta niskotłuszczowa wpływa pozytywnie na parametry zapalne oraz poprawia skład mikrobioty jelitowej, natomiast wysokotłuszczowa zwiększa ryzyko zaostrzenia.

Dieta Low-FODMAP łagodzi objawy jelitowe (zwłaszcza wzdęcia) u pacjentów z ZJD oraz NZJ.

Modna ostatnio "dieta na candidę" - bez glutenu, nabiału i słodyczy - to MIT. Więcej szczegółów w tym artykule.

Bardzo istotne jest wypijanie odpowiedniej ilości płynów: 1,5 - 2 litry, a w okresie nasilenia biegunek do 3 litrów.

Dieta w zaostrzeniu

W zaostrzeniu dieta powinna być łatwostrawna, wysokoenergetyczna i wysokobiałkowa. Szczególnie w fazie zaostrzenia należy wykluczyć produkty gazotwórcze (gazowane napoje, piwo, nadmierne ilości słodyczy, cebulę, kapustę, groch, bób itd.), ocet oraz ostre przyprawy. Pestki, ziarna, nasiona - np. maku, słonecznika, sezamu, siemienia lnianego, dyni, chia, a także te z owoców i warzyw (jak pomidory, truskawki, maliny, porzeczki czy kiwi) - należy spożywać z ostrożnością, ponieważ mogą podrażniać zmienioną zapalnie śluzówkę jelita. Cukier u wielu chorych wzmaga biegunkę, sprzyja wzdęciom i przelewaniu się treści jelitowej.

Dieta w remisji

Dieta w okresie remisji nie powinna odbiegać od tej zalecanej dla osób zdrowych.

Dieta w anemii

Zalecenia dietetyczne w przypadku niedokrwistości opisane są w osobnym artykule.

Dieta podczas sterydoterapii

Dieta podczas sterydoterapii powinna być niskosodowa (zapobiega obrzękom i nadciśnieniu), niskocukrowa (zapobiega cukrzycy posterydowej) oraz bogatobiałkowa.

Co z laktozą?

Mleko i jego przetwory są źródłem dobrze przyswajalnego wapnia, białka oraz innych składników odżywczych, dlatego nie powinny być eliminowane bez powodu. W zaostrzeniu często pojawia się nietolerancja laktozy - wówczas wybierać należy produkty bezlaktozowe (mleko bez laktozy lub napoje roślinne wzbogacane w wapń) oraz te o śladowej ilości laktozy, jak sery żółte, feta, masło, śmietana.


Bibliografia
  1. Poradnik żywieniowy dla chorych na chorobę Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenia jelita grubego - mgr inż. Urszula Grochowska
  2. Dieta a nieswoiste zapalenia jelit - wykład prof. dr hab. n. med. Małgorzaty Sładek, 2019
  3. Dieta w nieswoistych zapaleniach jelit - diet. T. Korab, prof. dr hab. n. med. A. Konturek
  4. Prof. Grażyna Rydzewska: Dbajmy o skład mikrobioty jelitowej w czasach pandemii COVID-19 - Świat Lekarza https://swiatlekarza.pl/prof-grazyna-rydzewska-dbajmy-o-sklad-mikrobioty-jelitowej-w-czasach-pandemii-covid-19/
  5. Żywienie w okresie remisji choroby https://j-elita.org.pl/dieta/zywienie-w-okresie-remisji-choroby/
  6. Niedobory żywieniowe w NZJ - dietetyk mgr Natalia Bator
  7. Dieta niskotłuszczowa u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego - Clinical Gastroenterology and Hepatology - https://www.termedia.pl/gastroenterologia/Dieta-niskotluszczowa-u-pacjentow-z-wrzodziejacym-zapaleniem-jelita-grubego,38076.html
Tematy: CU, CD, MZ, dieta

Pytania i odpowiedzi

Czy szczepienie przeciwko COVID-19 jest bezpieczne w nieswoistych chorobach zapalnych jelit?
Dostępne szczepionki przeciwko COVID-19 (Comirnaty firm Pfizer i BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Janssen) należą do grupy szczepionek martwych. Są zatem bezpieczne, tj. nie mogą spowodować zakażenia nawet u pacjentów z obniżoną odpornością. Szczepionka Comirnaty firm Pfizer i BioNTech oraz szczepionka Moderna to szczepionki na bazie mRNA. Szczepionki AstraZeneca oraz Janssen to szczepionki wektorowe. Opierają się one na zmodyfikowanym, niezdolnym do życia adenowirusie, niezdolnym także do replikacji i wywołania choroby. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie przeciwwskazane są szczepionki żywe, natomiast te na bazie mRNA i wektorowe są bezpieczne. Zakłada się, że dotychczas zatwierdzone szczepionki przeciwko COVID-19 nie będą się różniły pod względem częstości występowania działań niepożądanych w porównaniu z innymi szczepionkami, z których korzystają pacjenci z NZJ.

Zobacz też

Ciąża a leki w nieswoistych zapaleniach jelit
Choroba Leśniowskiego-Crohna
Anemia w chorobach zapalnych jelit - przyczyny, objawy i leczenie
Jak powstrzymać biegunkę?
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Szczepienia w nieswoistych chorobach zapalnych jelit
Enterografia
5 najważniejszych pytań o szczepienie przeciw COVID-19 w chorobie Crohna i WZJG
Dieta "na candidę" to MIT!
CZY WIESZ, ŻE...

Nie wszystkie nazwy leków biologicznych kończą się na -mab.

Sufiks -mab dotyczy wyłącznie podgrupy przeciwciał monoklonalnych (Monoclonal AntiBody) a z samej ich nazwy możemy wywnioskować nieco więcej:

  • sufiks -symab oznacza, że w leku użyte jest białko chimeryczne (fuzyjne) zawierające 50-90% białka ludzkiego
  • sufiks -zumab oznacza już ponad 90% białka ludzkiego

Analogicznie po końcówce nazwy możemy rozpoznać coraz częściej stosowane inhibitory kinaz. Właściwy dla tej grupy sufiks to -nib, choć jak do tej pory w NZJ zastosowanie mają jedynie inhibitory kinaz tyrozynowych o sufiksie -tinib.